Wyższa opłata miejscowa od 2027 roku. Co się zmienia dla turystów, hoteli i branży

Od 1 stycznia 2027 roku zmieniają się zasady opłaty miejscowej i uzdrowiskowej. Nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy każdego, kto nocuje w Polsce poza domem, a także wszystkich, którzy turystów goszczą: od dużych hoteli po kwatery prywatne.

W skrócie: opłata będzie mogła być wyższa, gminy będą mogły ją wprowadzać w większej liczbie miejscowości, a pobierać ją będą obiekty noclegowe. Przepisy nie określają natomiast, na co samorządy mają wydawać zebrane pieniądze, co budzi zastrzeżenia branży turystycznej.

Nowe stawki: do 5 zł za noc

Nowe przepisy podnoszą górne granice opłat. Są to stawki maksymalne, a konkretną kwotę ustala rada gminy:

• opłata miejscowa: do 5 zł za noc (w 2026 roku do 3,46 zł),
• opłata miejscowa na obszarach ochrony uzdrowiskowej: do 5,50 zł (dziś 4,89 zł),
• opłata uzdrowiskowa: do 6,86 zł (dziś 6,67 zł).

Gminy dostaną też większą swobodę: będą mogły różnicować stawki, np. w zależności od długości pobytu, pory roku czy wieku gościa, i wprowadzać własne zwolnienia.

Koniec wymogu czystego powietrza

Do tej pory opłatę miejscową mogły pobierać tylko miejscowości o korzystnych właściwościach klimatycznych, czyli m.in. z odpowiednią jakością powietrza. Ten warunek znika. Wystarczą walory krajobrazowe i odpowiednia baza noclegowa. Dzięki temu opłatę będą mogły wprowadzić miejsca, które dotąd nie spełniały norm, np. Kraków czy Szczyrk. O tym, czy opłata faktycznie się pojawi i w jakiej wysokości, zdecyduje w każdym przypadku rada gminy.

Opłatę pobierze hotel, pensjonat i właściciel kwatery

To zmiana, którą najmocniej odczują przedsiębiorcy. Dotąd opłatę pobierali inkasenci wyznaczeni przez gminę. Od 2027 roku płatnikiem będzie każdy, kto świadczy usługi noclegowe: hotele, pensjonaty, kempingi, schroniska, sanatoria i kwatery prywatne, w tym wynajem krótkoterminowy. Opłata należy się od każdej osoby nocującej co najmniej jedną noc, bez ustalania celu przyjazdu.

Płatnik będzie musiał:

• doliczyć opłatę gościowi i przekazać ją gminie,
• prowadzić rejestr opłat pobranych i niepobranych,
• do 15. dnia kolejnego miesiąca przesyłać gminie informację w formie elektronicznej.

Za tę pracę obiekt zatrzyma co najmniej 10% pobranych kwot (gmina może tę stawkę podnieść), pod warunkiem terminowego rozliczenia. Odpowiadać będzie jednak także za opłaty, których nie pobrał.

Kto nie zapłaci

Przepisy przewidują zwolnienia m.in. dla:

• osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osób niewidomych i niesłyszących z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci do 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności, a także jednej osoby towarzyszącej,
• dzieci i młodzieży szkolnej w zorganizowanych grupach wraz z opiekunami,
• osób, które nocują w jednym miejscu dłużej niż 29 nocy z rzędu, np. w związku z pracą, pracą sezonową lub nauką. Zwolnienie obejmuje wtedy cały pobyt od pierwszej nocy, ale przy zmianie obiektu liczenie zaczyna się od nowa.

Zastrzeżenia branży turystycznej

Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych (ESPT) zwraca uwagę na kilka problemów:

• brak obowiązku wydawania pieniędzy na turystykę - wpływy z opłaty mogą zasilić ogólny budżet gminy zamiast rozwoju turystyki,
• brak stabilnego finansowania promocji w systemie Polskiej Organizacji Turystycznej oraz regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych,
• szara strefa - nowe obowiązki nie zostały powiązane z uporządkowaniem najmu krótkoterminowego i skuteczną rejestracją obiektów. Legalnie działający przedsiębiorca opłatę pobierze i rozliczy, a ten, który działa poza systemem, nadal może jej unikać.

Stowarzyszenie przyznaje, że gminy ponoszą realne koszty przyjmowania turystów, ale przypomina, że turysta zostawia też pieniądze w hotelach, restauracjach, atrakcjach i lokalnych sklepach, wspiera miejsca pracy i generuje wpływy podatkowe.

Co to oznacza dla ludzi z branży

• Biura podróży i organizatorzy wyjazdów muszą uwzględnić opłatę w cenach na 2027 rok. Dla grupy 40 dorosłych na 5 noclegów przy maksymalnej stawce to nawet 1000 zł więcej. Grupy szkolne z opiekunami pozostają zwolnione.
• Piloci i rezydenci powinni się liczyć z pytaniami uczestników o nową pozycję na rachunku w hotelu. Warto znać zasady i zwolnienia.
• Recepcja i obsługa obiektów dostaje nowe obowiązki: pobór, rejestr i comiesięczne rozliczenia z gminą. Znajomość tych procedur stanie się atutem przy szukaniu pracy w hotelarstwie.
• Pracownicy sezonowi, którzy mieszkają w jednym obiekcie dłużej niż 29 nocy, są zwolnieni z opłaty za cały pobyt.

Szukasz pracy w hotelu, biurze podróży albo przy obsłudze wyjazdów? Sprawdź aktualne oferty pracy w turystyce na Tour-work i dodaj darmową wizytówkę kandydata.

Źródła: portalsamorzadowy.pl, infor.pl, horecatrends.pl, wnp.pl, lovekrakow.pl, Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych (ESPT).